Quản trị xã, phường, đặc khu trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: Đặc thù không gian phát triển và yêu cầu điều hành khác biệt

Cùng dự thính Lớp bồi dưỡng có GS,TS Nguyễn Quốc Sửu, Trợ lý đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; đại diện lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; lãnh đạo Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân xã Suối Hai, xã Quảng Oai, xã Yên Bài, xã Ba Vì, thành phố Hà Nội.

Chuyên đề do PGS,TS Đặng Khắc Ánh, Trưởng Khoa Quản lý phát triển xã hội, Học viện Hành chính và Quản trị công; TS Tạ Thị Hương, Phó Trưởng Khoa Quản lý phát triển xã hội, Học viện Hành chính và Quản trị công; TS Trương Quốc Việt, Phó Chánh Văn phòng Học viện Hành chính và Quản trị công; TS Trần Anh Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ; PGS,TS Trần Văn Tiến, Ban Quản lý đào tạo, Học viện Hành chính và Quản trị công báo cáo.

Tại Lớp bồi dưỡng, các báo cáo viên trình bày khái quát chung về tổ chức bộ máy quản trị địa phương và làm rõ hai mô hình quản trị: địa phương tự quản và địa phương phụ thuộc vào Trung ương. Tại Việt Nam, từ ngày 1/7/2025, cả nước có 27 tỉnh, 7 thành phố trực thuộc Trung ương, 2.621 xã, 687 phường, 13 đặc khu. Vị trí, vai trò của chính quyền cấp cơ sở được xác định không chỉ bằng tư duy chính trị mà còn bị chi phối bởi điều kiện tự nhiên, lịch sử, kinh tế - xã hội của địa bàn. Trên cơ sở đó, các báo cáo viên phân tích sâu đặc điểm của xã, phường, đặc khu; vị thế phát triển của mỗi loại hình địa phương trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; đặc thù không gian phát triển và yêu cầu điều hành khác biệt của mỗi loại hình địa phương.

Thông qua tình huống giả định đặt ra về việc lựa chọn xã xây dựng mô hình xã xã hội chủ nghĩa và quá trình đối thoại, trao đổi giữa báo cáo viên và đội ngũ cán bộ trực tiếp công tác ở cơ sở, chuyên đề khẳng định quá trình xây dựng một xã nông thôn xã hội chủ nghĩa tiêu biểu không phải là chuyện cộng thêm tiêu chí, mà là chọn lại trật tự phát triển của nông thôn, chọn lại mẫu hình con người, gia đình, cộng đồng. Đây không chỉ là chọn mô hình phát triển cho địa bàn, mà là định hình lại vị trí của nông thôn trong trật tự phát triển mới, chọn lại mẫu hình con người nông thôn, gia đình nông thôn, cộng đồng nông thôn và cần lựa chọn được người đứng đầu đủ sức dẫn dắt sự chuyển hoá ấy. Chuyên đề nhấn mạnh, định vị lại xã thực chất là tái cấu trúc nền quản trị quốc gia từ gốc, chuyển nông thôn từ “tư duy sinh tồn” sang “tư duy chất lượng sống và phát triển”.

Các nhóm học viên thảo luận, xử lý tình huống giả định đặt ra

Đại diện học viên trình bày kết quả thảo luận, xử lý tình huống của nhóm

---

Lớp bồi dưỡng nâng cao năng lực, phương pháp xử lý tình huống thực tiễn đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý xã Suối Hai, thành phố Hà Nội được tổ chức trong bối cảnh cơ quan Trung ương và các địa phương đang tổng kết một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo chủ trương, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Bí thư về sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đây là Lớp bồi dưỡng đầu tiên được thực hiện theo Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở toàn quốc giai đoạn 2026-2031 với nội dung và mô hình đào tạo, bồi dưỡng mới, tập trung vào nâng cao năng lực xử lý tình huống thực tiễn, năng lực điều hành, phối hợp và giải quyết các vấn đề phát sinh tại cơ sở./.