Tham dự Hội thảo có các đại biểu, nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý đến từ các cơ quan, đơn vị, cơ sở đào tạo và nghiên cứu. Về phía khách mời có PGS.TS. Huỳnh Văn Thới - nguyên Quyền Giám đốc Học viện Hành chính Quốc gia tại TP. Hồ Chí Minh; PGS.TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai - Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II; TS. Quách Thị Minh Phượng - Phó Trưởng khoa, Khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị khu vực II; ThS. Nguyễn Thị Ngọc Xuân - Thành ủy viên, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh; ThS. Nông Thị Hoài Hương - Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; các nhà khoa học đến từ Học viện Chính trị khu vực II, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Phân hiệu Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh cùng lãnh đạo các đơn vị, giảng viên và sinh viên thuộc Phân hiệu.
Báo cáo đề dẫn Hội thảo, TS. Nguyễn Thị Phương - Phó Giám đốc Phân hiệu chỉ ra rằng, trong tiến trình đổi mới và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, việc tổ chức chính quyền địa phương luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia và phục vụ nhân dân. Việc triển khai chủ trương xây dựng và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang mở ra một giai đoạn cải cách có ý nghĩa chiến lược đối với hệ thống chính trị nước ta. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về cơ cấu tổ chức hành chính mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị địa phương theo hướng tinh gọn bộ máy, phân định rõ thẩm quyền, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm và tăng cường hiệu quả phục vụ nhân dân.
Trong bối cảnh đó, Hội đồng nhân dân với vị trí là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương đứng trước những yêu cầu đổi mới sâu sắc cả về tổ chức lẫn phương thức hoạt động nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các luận cứ khoa học phục vụ quá trình hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận có giá trị lý luận và thực tiễn, tập trung vào những nội dung như: đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân đối với Ủy ban nhân dân và các cơ quan nhà nước ở địa phương; tiếp xúc cử tri trực tuyến đáp ứng yêu cầu giám sát của Hội đồng nhân dân sau sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân cấp cơ sở trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm tăng cường công khai, minh bạch và hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp.
Phiên thảo luận của Hội thảo diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận của các chuyên gia, nhà khoa học và giảng viên đến từ các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và cơ quan thực tiễn. Các đại biểu tập trung phân tích những yêu cầu mới đặt ra đối với Hội đồng nhân dân trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số trong quản trị địa phương; đồng thời đánh giá thực trạng tổ chức, phương thức hoạt động, chất lượng đại biểu và hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân hiện nay.
Hội thảo đã tập trung thảo luận một số nội dung trọng tâm:
Một là, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Hai là, phân tích những yêu cầu mới đặt ra đối với Hội đồng nhân dân trong bối cảnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số trong quản trị địa phương.
Ba là, đánh giá thực trạng tổ chức, phương thức hoạt động, chất lượng đại biểu và hiệu quả giám sát của Hội đồng nhân dân hiện nay, từ đó nhận diện những khó khăn, bất cập cần tiếp tục hoàn thiện.
Bốn là, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân, bảo đảm phát huy vai trò cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Phát biểu bế mạc Hội thảo, TS. Nguyễn Thế Tài - Trưởng phòng Quản lý Đào tạo và Khoa học trân trọng cảm ơn những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm và có giá trị khoa học của các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tham dự.
Theo TS. Nguyễn Thế Tài, việc xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp không đơn thuần là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà sâu xa hơn là yêu cầu đổi mới phương thức quản trị địa phương theo hướng hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và gần dân hơn. Trong tiến trình đó, việc nâng cao chất lượng tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm bảo đảm nguyên tắc quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân, tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương.