Học viện Hành chính và Quản trị công: Đổi mới công tác khảo thí, hướng tới đánh giá thực chất và quản trị bằng dữ liệu

Tham dự Hội nghị có GS.TS. Nguyễn Quốc Sửu, Trợ lý đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; TS. Dương Tôn Thái Dương, Quyền Giám đốc Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; TS. Nguyễn Thúy Hà, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đảm bảo chất lượng đào tạo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; PGS.TS. Đào Thị Thanh Thủy, Trưởng ban Đào tạo, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam. 

Tham dự Hội nghị còn có PGS. TS. Lương Thanh Cường, Phó Giám đốc Học viện cùng đại diện lãnh đạo các khoa, Ban Quản lý đào tạo, Văn phòng, các Phân hiệu và Trung tâm Khảo thí và Đảm bảo chất lượng đào tạo của Học viện.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh, trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, công tác khảo thí cần tiếp tục đổi mới theo hướng chuẩn hóa, hiện đại, số hóa, khách quan và thực chất. Hội nghị là dịp tổng kết hoạt động trong ba năm qua, đồng thời thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò của khảo thí trong bảo đảm chất lượng đào tạo và xác định hướng phát triển đến năm 2030.

Giám đốc Học viện ghi nhận, biểu dương nỗ lực của Trung tâm Khảo thí và Đảm bảo chất lượng đào tạo cùng các đơn vị, Phân hiệu trong việc duy trì ổn định hoạt động khảo thí khi Học viện có nhiều thay đổi về tổ chức, quy mô và phương thức quản lý. Quy trình tổ chức thi từng bước được chuẩn hóa; công tác xây dựng ngân hàng câu hỏi được quan tâm; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và tổ chức thi trên máy tính từng bước được đẩy mạnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến đề nghị nhìn nhận thẳng thắn các hạn chế: chất lượng ngân hàng câu hỏi giữa các học phần chưa đồng đều; việc gắn đánh giá với chuẩn đầu ra và yêu cầu thực tiễn chưa sâu; khai thác dữ liệu phục vụ quản trị và cải tiến chất lượng còn hạn chế; cơ chế phối hợp, phân định trách nhiệm ở một số khâu cần tiếp tục hoàn thiện. Trên cơ sở đó, Hội nghị cần làm rõ những nội dung phải thay đổi, cách thức thực hiện và những chuyển biến cụ thể cần đạt được vào năm 2030.

Định hướng xuyên suốt được Giám đốc Học viện nhấn mạnh là: “Đánh giá thực chất - Đổi mới khảo thí - Quản trị dữ liệu - Đột phá chất lượng”. Theo đó, hoạt động khảo thí phải đo lường đúng mức độ đạt chuẩn đầu ra và năng lực của người học, tăng cường đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, phân tích và giải quyết vấn đề; bảo đảm khách quan, công bằng, minh bạch. Dữ liệu khảo thí cần được khai thác để phân tích, cảnh báo, đối sánh, điều chỉnh hoạt động dạy - học và hỗ trợ quyết định quản trị.

Báo cáo tổng kết phục vụ Hội nghị cho thấy, giai đoạn 2023-2025, công tác khảo thí của Học viện được duy trì liên tục, đáp ứng yêu cầu tổ chức các kỳ thi trong điều kiện quy mô đào tạo tăng. Theo nhóm số liệu đại học được đối chiếu trong báo cáo, số lượt sinh viên dự thi tăng từ khoảng 84,8 nghìn lượt năm 2023 lên 128,5 nghìn lượt năm 2025. Các kỳ thi được tổ chức theo kế hoạch, góp phần bảo đảm tiến độ đào tạo của người học.

Hệ thống quy định, quy trình khảo thí từng bước được bổ sung, hoàn thiện; hoạt động tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ và phối hợp giữa các đơn vị được tăng cường. Các khâu quản lý đề thi, coi thi, chấm thi, nhập điểm, phúc khảo và lưu trữ kết quả được chú trọng nhằm bảo đảm tính nghiêm túc, an toàn và minh bạch.

Chuyển đổi số bước đầu tạo chuyển biến trong phương thức tổ chức và quản lý khảo thí thông qua việc mở rộng thi trên máy tính, đánh phách và ghép phách tự động, tiếp nhận và chấm bài tập lớn, tiểu luận trên phần mềm, quản lý điểm tập trung và số hóa một số thủ tục. Hoạt động phân tích, đối sánh kết quả thi giữa các học kỳ, khóa học, học phần và hình thức đánh giá cũng bước đầu được triển khai, cung cấp thông tin phục vụ rà soát chất lượng đề thi và hoạt động đào tạo.

Báo cáo đồng thời chỉ ra những vấn đề cần tập trung khắc phục. Tính đến tháng 12/2025, ở trình độ đại học có 219/756 học phần sử dụng ngân hàng câu hỏi thi, đạt 29%; mức độ triển khai giữa các khoa còn chênh lệch. Hạ tầng công nghệ, năng lực tổ chức thi trên máy tính và khả năng liên thông dữ liệu chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Việc phân tích kết quả khảo thí chưa hình thành quy trình thường xuyên, gắn chặt với cải tiến chương trình, phương pháp giảng dạy và đánh giá mức độ đạt chuẩn đầu ra.

Từ thực tiễn đó, báo cáo đề xuất năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm đến năm 2030: hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa quy trình và phân định rõ trách nhiệm; nâng cao chất lượng đánh giá dựa trên chuẩn đầu ra và ngân hàng câu hỏi; xây dựng hệ sinh thái khảo thí số thống nhất, liên thông, an toàn; tăng cường quản trị bằng dữ liệu gắn với bảo đảm chất lượng; đầu tư nguồn lực, hạ tầng và bồi dưỡng năng lực đội ngũ.

Lộ trình đổi mới được đề xuất theo hai giai đoạn. Giai đoạn 2026-2028 tập trung hoàn thiện quy định, chuẩn hóa quy trình và dữ liệu, nâng cao chất lượng ngân hàng câu hỏi, đầu tư hạ tầng thiết yếu và từng bước số hóa các khâu nghiệp vụ. Giai đoạn 2029-2030 hướng tới hoàn thiện hệ thống khảo thí số, kết nối dữ liệu khảo thí với dữ liệu đào tạo và bảo đảm chất lượng, tăng cường tự động hóa, phân tích, cảnh báo và sử dụng kết quả đánh giá phục vụ cải tiến.

Phần trao đổi, thảo luận được định hướng vào những vấn đề thiết thực như mô hình tổ chức và quản trị khảo thí; chuẩn hóa ngân hàng câu hỏi trong bối cảnh chuyển đổi số; tổ chức thi trên máy tính quy mô lớn; sử dụng dữ liệu khảo thí để nâng cao chất lượng đào tạo; xây dựng hệ sinh thái khảo thí số phù hợp với đặc thù Học viện.

Phát biểu bế mạc Hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến yêu cầu những nội dung thống nhất sau Hội nghị phải được cụ thể hóa thành mục tiêu, nhiệm vụ, sản phẩm và tiến độ. Những việc có thể triển khai ngay cần được thực hiện kịp thời; các nhiệm vụ cần đầu tư về con người, công nghệ và cơ sở vật chất phải có lộ trình, giải pháp cụ thể, gắn với trách nhiệm và sự phối hợp của các đơn vị.

Hội nghị là cơ sở để Học viện tiếp tục hoàn thiện định hướng đổi mới công tác khảo thí đến năm 2030, đưa kết quả đánh giá trở thành nguồn thông tin tin cậy phục vụ quản trị và cải tiến chất lượng. Với trọng tâm đánh giá thực chất năng lực người học, chuẩn hóa quy trình và phát huy giá trị dữ liệu, công tác khảo thí được định hướng trở thành một cấu phần quan trọng của hệ thống bảo đảm chất lượng, góp phần xây dựng Học viện Hành chính và Quản trị công hiện đại, chuyên nghiệp và phát triển bền vững.