Hoàn thiện tài liệu bồi dưỡng lãnh đạo cấp phòng: Tăng tính thực tiễn, nâng cao năng lực thực thi công vụ

Tham dự Hội thảo, về phía Học viện Hành chính và Quản trị công có PGS.TS. Lương Thanh Cường, Phó Giám đốc Học viện; TS. Bùi Phương Đình, Phó Giám đốc Học viện; cùng đông đảo lãnh đạo các đơn vị, nhà khoa học, giảng viên tham gia chương trình.

Các đại biểu tham dự trực tuyến gồm TS. Lê Xuân Tâm, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Ninh; ThS. Nguyễn Thọ Hòa, Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Quảng Ngãi; TS. Phạm Thị Hoài Thu, Trưởng khoa, Khoa Nhà nước và Pháp luật, Trường Chính trị tỉnh Thanh Hóa.

Tham dự Hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học đến từ nhiều cơ quan Trung ương, địa phương và cơ sở đào tạo, nghiên cứu uy tín, gồm: Bộ Tư pháp; Học viện Hành chính Quốc gia (cũ); Trường Đại học Nội vụ Hà Nội (cũ); Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam; Viện Lãnh đạo học và Chính sách công; Văn phòng Đề án 979; cùng đại diện lãnh đạo cơ sở tại địa phương như xã Thư Trì, tỉnh Hưng Yên.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh, tài liệu bồi dưỡng lãnh đạo, quản lý cấp phòng được xây dựng trong bối cảnh trước đây có nhiều khác biệt so với yêu cầu hiện nay. Do đó, việc đánh giá tổng thể nhằm rà soát, cập nhật, hoàn thiện nội dung là yêu cầu cần thiết, bảo đảm tính phù hợp với thực tiễn quản trị trong giai đoạn mới.

PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến khẳng định, cấp phòng là cấp trực tiếp tổ chức thực thi nhiệm vụ, do đó chương trình bồi dưỡng cần hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực hành động, giúp người học “làm được việc và làm tốt hơn”, thay vì chỉ dừng ở tiếp thu kiến thức lý luận.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận chi tiết, đi sâu vào từng chuyên đề của tài liệu, tập trung làm rõ những điểm cần hoàn thiện.

Theo ông Nguyễn Đức Luận, Bí thư, Chủ tịch HĐND xã Thư Trì, tỉnh Hưng Yên đánh giá, các chuyên đề trong tài liệu bồi dưỡng cơ bản đã bám sát chủ trương, chức năng, nhiệm vụ của lãnh đạo, quản lý cấp phòng và cấp xã trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền hai cấp; đồng thời chú trọng phát triển kỹ năng và bao quát tương đối đầy đủ các nội dung cần thiết.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Đức Luận cho rằng nội dung các chuyên đề còn nặng về lý luận, dung lượng kiến thức lớn, trong khi yêu cầu chương trình bồi dưỡng cần tăng cường trao đổi, thảo luận và xử lý tình huống thực tiễn. Việc biên soạn thiên về lý thuyết khiến quá trình giảng dạy dễ sa vào thuyết trình, chưa phát huy hiệu quả rèn luyện kỹ năng.

Từ thực tiễn khảo sát ý kiến của đội ngũ cán bộ cấp phòng và cấp xã, ông đề nghị cần rút gọn phần lý luận, tập trung vào các khái niệm cốt lõi, cập nhật, đồng thời cụ thể hóa các nội dung kỹ năng để người học dễ hình dung và áp dụng. Các chuyên đề cần bổ sung nhiều hơn tình huống thực tiễn, quy trình triển khai công việc, đặc biệt là các nội dung gắn với nhiệm vụ của cấp cơ sở như tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư, điều hành ngân sách, xử lý tình huống trong quản lý kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, ông cũng lưu ý cần tránh đưa vào tài liệu những nội dung mang tính vĩ mô, vượt quá thẩm quyền của cấp phòng, cấp xã, bảo đảm chương trình bồi dưỡng thiết thực, phù hợp với đối tượng học viên, góp phần nâng cao năng lực tham mưu và tổ chức thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở.

Tiếp đó, TS. Phạm Thị Hoài Thu tập trung góp ý chi tiết vào nội dung các chuyên đề theo hướng nâng cao tính logic, tính thực tiễn và khả năng áp dụng. Theo đó, cần làm rõ hơn vị trí, chức năng của cấp phòng, cấp xã theo quy định hiện hành, bảo đảm tính thống nhất; đồng thời bổ sung nội dung về nâng cao năng lực tự học, tự rèn luyện và khuyến khích cán bộ thực hiện hiệu quả chức năng, nhiệm vụ. Đối với chuyên đề về quản trị cộng đồng, cần bổ sung cơ chế giám sát xã hội, tăng cường minh bạch thông tin thông qua dữ liệu mở. Trong các chuyên đề về kinh tế - tài chính và kỹ năng, cần điều chỉnh theo hướng cụ thể hóa, gắn với phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức, đồng thời tăng cường các tình huống thực tiễn, đặc biệt trong lĩnh vực an sinh xã hội. Đối với nội dung tham mưu pháp luật, cần tách bạch rõ chức năng ở cấp xã, tránh gộp chung. Bên cạnh đó, cần xây dựng quy trình rõ ràng đối với xử lý khủng hoảng truyền thông và giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo đảm gắn với căn cứ pháp lý và thực tiễn công vụ.

PGS.TS. Ngô Thành Can đánh giá tài liệu bảo đảm tính đúng đắn và tính kế thừa, song còn dài, nặng về khái niệm, định nghĩa và chưa thống nhất về thuật ngữ, gây khó khăn trong triển khai giảng dạy. PGS.TS. Ngô Thành Can đề nghị chuẩn hóa ngôn ngữ, thống nhất cách gọi tên các khái niệm, bổ sung nội dung về trách nhiệm giải trình trong thực thi công vụ, đồng thời rà soát lại các nội dung chưa thống nhất giữa các chuyên đề. Các tình huống thảo luận cần được tinh gọn, cụ thể hơn, tránh mang tính chung chung. Đối với chuyên đề về kỹ năng truyền thông, cần lược bỏ nội dung trùng lặp và bổ sung quy trình rõ ràng; đối với chuyên đề xử lý khiếu nại, tố cáo, cần thống nhất cách sử dụng thuật ngữ, làm rõ khái niệm, chủ thể và quy trình xử lý.

TS. Chu Xuân Khánh đề nghị rà soát lại toàn bộ hệ thống văn bản pháp lý, bảo đảm tính chính xác và thống nhất trong cách sử dụng thuật ngữ, đặc biệt đối với khái niệm “quyết định hành chính”. Các bước và quy trình cần được trình bày rõ ràng, không đánh đồng khái niệm, đồng thời tăng cường cách tiếp cận liên ngành, giúp người học có tư duy tổng thể trong thực hiện nhiệm vụ.

PGS.TS. Nguyễn Minh Phương đề nghị đổi mới cách viết theo hướng ngắn gọn, khái quát, tránh diễn giải dài dòng; bảo đảm tính thống nhất trong nội dung và cấu trúc giữa các chuyên đề. Các nội dung cần bám sát thực tiễn công tác, đặc biệt trong bối cảnh không còn tổ chức cấp huyện, qua đó định hình tư duy giải quyết vấn đề cho đội ngũ cán bộ. Đồng thời, cần tăng cường các tình huống thực tiễn để hỗ trợ giảng viên và nâng cao khả năng vận dụng của học viên.

TS. Nguyễn Thị Minh Phương, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật nhấn mạnh cần xây dựng các tình huống cụ thể, gắn với căn cứ pháp lý rõ ràng; bổ sung nội dung xử lý vi phạm hành chính, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu và trách nhiệm liên đới. Bà cũng lưu ý cần điều chỉnh các ví dụ chưa phù hợp với thực tiễn thẩm quyền của cấp phòng, đồng thời cập nhật các quy định mới và hoàn thiện danh mục tài liệu tham khảo.

TS. Trịnh Thị Thủy tập trung góp ý theo hướng tăng cường nội dung kỹ năng, cụ thể hóa phương pháp giảng dạy và bổ sung các tình huống thực tiễn, đặc biệt đối với kỹ năng phân công và kiểm soát công việc, giúp người học dễ hình dung và áp dụng trong thực tế

Các đại biểu tại hội nghị cũng thống nhất cho rằng tài liệu cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện theo hướng giảm tải lý luận, tăng tính thực tiễn và khả năng áp dụng trong công việc. Nhiều ý kiến tập trung vào việc bổ sung các tình huống cụ thể, quy trình rõ ràng, gắn với chức năng, nhiệm vụ của lãnh đạo, quản lý cấp phòng và cấp xã. Đồng thời, cần chuẩn hóa ngôn ngữ, cập nhật quy định pháp lý và tăng cường nội dung kỹ năng nhằm nâng cao hiệu quả chương trình bồi dưỡng.

Phát biểu kết luận Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến đánh giá cao các ý kiến góp ý tâm huyết, khẳng định Hội thảo đã thu nhận được nhiều nội dung có giá trị, góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện tài liệu.

PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng chương trình theo hướng lấy hiệu quả thực tiễn làm mục tiêu, chuyển từ tiếp cận lý thuyết sang phát triển năng lực hành động của người học. Đồng chí đề nghị các nhóm biên soạn tiếp tục cập nhật kiến thức mới, quy định pháp lý, tăng cường kỹ năng, tình huống thực tế và chuẩn hóa ngôn ngữ, bảo đảm tính thống nhất của tài liệu.

Đồng thời, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh vai trò của giảng viên trong việc chuyển hóa tài liệu thành bài giảng thiết thực, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu học viên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn mới.

Hội thảo đã khẳng định yêu cầu cấp thiết phải đổi mới chương trình bồi dưỡng theo hướng thực tiễn, phát triển năng lực và gắn với yêu cầu công vụ. Những ý kiến đóng góp tại Hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để hoàn thiện tài liệu, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ lãnh đạo, quản lý cấp phòng trong bối cảnh đổi mới quản trị nhà nước hiện nay.