Đoàn Học viện Hành chính và Quản trị công hoàn thành tuần làm việc thứ hai tại Canada: Thúc đẩy hợp tác triển khai Dự án Quản trị địa phương bao trùm và phát triển năng lực lãnh đạo địa phương tại Việt Nam

Ngày 11/5/2026, đoàn công tác làm việc với Trường Hành chính Quốc gia (ENAP) Québec, một trong những cơ sở đào tạo và phát triển lãnh đạo khu vực công hàng đầu của Canada. Tiếp và làm việc với đoàn có GS.TS Hugo Cyr, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc ENAP, TS. Chantal Beauvais, Hiệu phó phụ trách học thuật; ông Olivier Roy, Giám đốc Dịch vụ Hiệu quả tổ chức; cùng lãnh đạo và chuyên gia của các đơn vị phụ trách hợp tác quốc tế, đổi mới khu vực công, phát triển lãnh đạo trẻ, phòng thí nghiệm sống (living lab) và tư vấn thể chế của ENAP. Nội dung trao đổi tập trung vào mô hình phát triển năng lực lãnh đạo khu vực công trong bối cảnh cải cách quản trị hiện đại, đặc biệt là mối liên hệ giữa đào tạo công vụ, năng lực thể chế và năng lực kiến tạo phát triển của chính quyền.

Các trao đổi cho thấy cách tiếp cận của ENAP không xem đào tạo như hoạt động truyền đạt kiến thức đơn thuần, mà như một công cụ phát triển năng lực của toàn bộ hệ thống quản trị công. Theo đó, điểm xuất phát không phải là thiết kế môn học hay chương trình đào tạo, mà là phân tích bối cảnh quản trị, xác định thách thức phát triển, đánh giá khoảng trống năng lực của tổ chức và đội ngũ, từ đó xây dựng khung năng lực làm nền tảng cho toàn bộ quá trình đào tạo, phát triển và đổi mới hệ thống công vụ. Đây cũng là cách tiếp cận đặc biệt có ý nghĩa đối với Việt Nam trong bối cảnh đang triển khai mạnh mẽ cải cách nền công vụ, xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp và chuyển đổi phương thức quản trị theo hướng hiện đại, linh hoạt và phục vụ người dân.

Một nội dung được hai bên trao đổi sâu trong buổi làm việc tại ENAP là yêu cầu chuyển từ tư duy đào tạo theo môn học sang phát triển năng lực lãnh đạo và năng lực tạo ra giá trị công. Theo đó, năng lực của lãnh đạo địa phương hiện nay không chỉ bao gồm kiến thức chuyên môn hay kỹ năng hành chính, mà còn bao gồm năng lực điều phối đa bên, quản trị trong môi trường bất định, quản trị dữ liệu, ra quyết định dựa trên bằng chứng, xử lý các vấn đề liên ngành và dẫn dắt thay đổi trong bối cảnh xã hội ngày càng phức hợp. Hai bên cũng trao đổi khả năng ENAP tham gia với vai trò đối tác trụ cột hỗ trợ Học viện chẩn đoán năng lực hệ thống, xây dựng khung năng lực lãnh đạo địa phương, phát triển chương trình Thạc sĩ Quản trị địa phương và hỗ trợ đổi mới hệ thống đào tạo công vụ của Học viện.

Ngày 13/5/2026, đoàn công tác tiếp tục làm việc với Đại học Victoria và Trung tâm Sáng kiến châu Á - Thái Bình Dương. Tham dự chương trình có TS. Robina Thomas, Quyền Chủ tịch kiêm Phó Hiệu trưởng Đại học Victoria; Giáo sư Evert Lindquist,  chuyên gia hàng đầu Canada về hành chính công và cải cách khu vực công; cùng lãnh đạo Trường Hành chính công, ; Giáo sư Kathryn Chan, Khoa Luật; Giáo sư Robin Hicks, Trưởng Khoa Sau đại học; Giáo sư Jill-Anne Chouinard, Giám đốc Trường Hành chính công; cùng lãnh đạo, giảng viên và chuyên gia của Trường Hành chính công, Khoa Luật, Trung tâm CAPI và các đơn vị phụ trách nghiên cứu, hợp tác quốc tế và phát triển chương trình của trường.  Nội dung trao đổi tập trung vào đổi mới phương pháp đào tạo lãnh đạo công, học qua trải nghiệm, học tập liên ngành, đào tạo dựa trên mô phỏng và phát triển năng lực lãnh đạo thích ứng trong môi trường quản trị phức hợp.

Các chuyên gia của Đại học Victoria nhấn mạnh rằng thách thức lớn nhất của quản trị hiện đại không nằm ở thiếu thông tin hay thiếu quy định, mà ở năng lực xử lý các vấn đề công có tính liên ngành, nhiều chủ thể, nhiều lợi ích và luôn biến động. Trong bối cảnh đó, đào tạo lãnh đạo công không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào truyền đạt lý thuyết, mà phải giúp người học phát triển tư duy hệ thống, khả năng thích ứng, năng lực thương lượng, điều phối và ra quyết định trong điều kiện bất định. Đặc biệt, mô hình RISE của Đại học Victoria với các hợp phần nghiên cứu- phân tích, phát triển chương trình, bảo đảm chất lượng và đánh giá được xem là một tiếp cận có giá trị đối với quá trình đổi mới phương pháp đào tạo, phát triển học qua trải nghiệm và xây dựng hệ sinh thái học tập liên tục cho khu vực công tại Việt Nam.

Ngày 14/5/2026, đoàn công tác làm việc với Đại học Capilano. Tiếp và làm việc với đoàn có TS. Jason Dewling, Chủ tịch kiêm Hiệu trưởng; Tiến sĩ Lesley Brown,  Phó Chủ tịch kiêm Quyền Hiệu phó phụ trách học thuật; Tiến sĩ Chris Bottrill, Trợ lý Phó Chủ tịch phụ trách hợp tác quốc tế; Tiến sĩ Caroline Dépatie, Trưởng khoa Khoa Nghiên cứu toàn cầu và cộng đồng; Bà Joyce Ip, Trợ lý Phó Chủ tịch phụ trách chiến lược, phân tích và đổi mới; cùng lãnh đạo Ban Hợp tác toàn cầu, giảng viên Trường Hành chính công và các đơn vị chuyên môn của trường. Nội dung trao đổi tập trung vào mô hình đào tạo công vụ thực hành, học tập tại nơi làm việc, đào tạo dựa trên cộng đồng và mô hình MATI trong phát triển năng lực quản trị địa phương cấp cơ sở.

Các trao đổi cho thấy xu hướng ngày càng rõ của đào tạo công vụ hiện đại là đưa môi trường thực tiễn trở thành một phần của quá trình học tập, trong đó cán bộ, công chức không chỉ “học để biết”, mà phải “học để giải quyết vấn đề”, “học để điều phối” và “học để hành động” trong chính bối cảnh quản trị cụ thể của địa phương mình. Đây là kinh nghiệm đặc biệt phù hợp đối với yêu cầu nâng cao năng lực cho cấp xã/phường trong bối cảnh Việt Nam đang tinh gọn bộ máy và tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền cơ sở.

Cùng ngày, đoàn công tác làm việc với Đại học British Columbia. Tham dự chương trình có GS.TS Bushan Gopaluni, Phó Hiệu trưởng phụ trách quy hoạch học thuật; Giáo sư M.V. Ramana, đại diện Trường Chính sách công và Các vấn đề toàn cầu; cùng lãnh đạo và chuyên gia của Viện Nghiên cứu châu Á, Văn phòng Hợp tác toàn cầu, Trường Chính sách công và các đơn vị phụ trách đổi mới giảng dạy, học tập trải nghiệm và quốc tế hóa đào tạo của trường.  

Tại Đại học British Columbia, nội dung trao đổi tập trung vào phát triển tư duy chính sách chiến lược, học tập liên ngành, đổi mới chương trình và  thực hiện các dự án capstone và quốc tế hóa đào tạo. Các chuyên gia của trường nhấn mạnh rằng năng lực hoạch định chính sách hiện nay không chỉ đòi hỏi hiểu biết chuyên môn, mà còn cần năng lực nhìn nhận vấn đề trong mối liên hệ tổng thể giữa phát triển kinh tế, xã hội, môi trường, công nghệ và quản trị toàn cầu. Việc kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn hoạch định chính sách được xem là điều kiện quan trọng để phát triển đội ngũ lãnh đạo khu vực công có tư duy chiến lược và năng lực dẫn dắt thay đổi trong dài hạn.

Chuỗi hoạt động làm việc của đoàn công tác Học viện Hành chính và Quản trị công tại Canada không chỉ góp phần mở rộng và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác quốc tế giữa Học viện với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu và phát triển khu vực công hàng đầu của Canada, mà quan trọng hơn, đã giúp làm rõ hơn định hướng chiến lược đổi mới hệ thống đào tạo, bồi dưỡng lãnh đạo, quản lý địa phương trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách nền công vụ, tinh gọn bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hướng tới xây dựng nền quản trị hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ người dân theo mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045.

Các trao đổi với đối tác Canada cho thấy yêu cầu đối với lãnh đạo địa phương hiện nay đã thay đổi căn bản. Lãnh đạo địa phương không còn chỉ thực hiện chức năng quản lý hành chính theo mô hình truyền thống, mà phải có năng lực kiến tạo phát triển, điều phối hệ thống, quản trị thay đổi, xử lý các vấn đề công phức hợp, ra quyết định dựa trên bằng chứng, tạo ra giá trị công và tác động xã hội cụ thể cho người dân. Trong bối cảnh đó, đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức  cần chuyển mạnh từ tư duy “đào tạo hành chính” sang phát triển năng lực lãnh đạo và năng lực thể chế của hệ thống chính quyền địa phương.

Trên cơ sở các nội dung trao đổi và kinh nghiệm quốc tế tiếp cận được trong chuyến công tác, định hướng triển khai Dự án Quản trị địa phương bao trùm (ILG) do Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức triển khai dưới sự chủ trì của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cũng từng bước được định hình  rõ hơn theo hướng tiếp cận phát triển hệ thống năng lực lãnh đạo địa phương dựa trên năng lực thực thi và giá trị công cần tạo ra, thay vì tiếp cận theo logic phát triển các khóa đào tạo riêng lẻ. Theo đó, quá trình triển khai Dự án sẽ được định hướng theo chuỗi logic: chẩn đoán năng lực - xây dựng khung năng lực - thiết kế chương trình - triển khai- đánh giá; đồng thời kết hợp giữa phát triển năng lực thể chế, đổi mới đào tạo công vụ và xây dựng hệ sinh thái học tập lãnh đạo địa phương dài hạn.

Một nội dung có ý nghĩa quan trọng được hình thành qua chuyến công tác là định hướng xây dựng khung năng lực lãnh đạo địa phương theo cách tiếp cận tổng hợp, kết hợp giữa vai trò lãnh đạo trong chuỗi giá trị quản trị địa phương với các nhóm vị trí việc làm trọng điểm trong hệ thống chính quyền địa phương của Việt Nam. Cách tiếp cận này không chỉ giúp gắn đào tạo với yêu cầu thực tiễn của cải cách quản trị, mà còn tạo nền tảng cho việc phát triển các chương trình đào tạo, bồi dưỡng dựa trên năng lực, tăng cường học qua trải nghiệm, học tập tại nơi làm việc, phòng thí nghệm chính sách (policy lab), dự án thực tiễn cuối khóa (capstone project) và kết nối chặt chẽ giữa đào tạo với môi trường công vụ thực tiễn.

Kết quả chuyến công tác cũng giúp Học viện xác định rõ hơn vai trò, thế mạnh và khả năng tham gia của từng đối tác Canada trong cấu trúc hợp tác triển khai Dự án Quản trị địa phương bao trùm tại Việt Nam. Theo đó, Trường Hành chính Quốc gia Québec được đánh giá là đối tác có thế mạnh nổi bật trong phát triển thể chế, xây dựng khung năng lực và hỗ trợ đổi mới hệ thống đào tạo công vụ; Đại học Victoria có kinh nghiệm sâu về đổi mới phương pháp đào tạo, học qua trải nghiệm và lãnh đạo thích ứng; Đại học Capilano có thế mạnh về đào tạo thực hành và phát triển năng lực cấp cơ sở; Đại học Carleton có kinh nghiệm về phòng thí nghiệm chính sách policy lab, bảo đảm chất lượng và đánh giá chương trình; trong khi Đại học British Columbia có thế mạnh về tư duy chính sách chiến lược, học tập liên ngành và quốc tế hóa đào tạo. Sự bổ trợ giữa các cách tiếp cận này mở ra khả năng xây dựng một mô hình hợp tác có chiều sâu, vừa hỗ trợ nâng cao năng lực thể chế và hệ sinh thái đào tạo, bồi dưỡng của Học viện, vừa góp phần phát triển hệ thống năng lực lãnh đạo địa phương hiện đại cho Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Trao đổi với bà Karen Dalkie, Phó Chủ tịch Cơ quan Giáo dục Quốc tế Canada (CBIE), Giám đốc cấp cao phía Canada của Dự án “Quản trị địa phương bao trùm tại Việt Nam”, PGS.TS  Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công, Trưởng đoàn công tác cho  rằng  chuyến công tác tại Canada không chỉ mở ra các cơ hội hợp tác quốc tế mới cho Học viện, mà quan trọng hơn, đã giúp Học viện tiếp cận thêm nhiều kinh nghiệm và cách tiếp cận mới, góp phần hình thành cơ sở tư duy và định hướng chiến lược  trong phát triển năng lực lãnh đạo, quản lý và quản trị công cho đội ngũ lãnh đạo địa phương của Việt Nam trong bối cảnh cải cách quản trị hiện nay.  Theo PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến, các kết quả đạt được từ chuyến công tác tiếp tục khẳng định vai trò của Học viện Hành chính và Quản trị công trong đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu và nâng cao năng lực quản trị địa phương của Việt Nam. Đồng thời, chuyến công tác cũng góp phần hỗ trợ Học viện trong quá trình đổi mới đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ lãnh đạo, quản lý khu vực công theo hướng hiện đại, thực tiễn và tăng cường hội nhập quốc tế.