Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị công đáp ứng yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị trong bối cảnh chuyển đổi số

(apag.edu.vn) - Sáng ngày 15/4/2026, tại Hà Nội, Khoa Khoa học liên ngành - Ngoại ngữ - Tin học, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Quản trị công và đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam”. Hội thảo do PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Trưởng khoa, Khoa Khoa học liên ngành - Ngoại ngữ - Tin học chủ trì, được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các Phân hiệu của Học viện.

Tham dự Hội thảo có đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài Học viện, cùng đội ngũ giảng viên, học viên và sinh viên Khoa Khoa học liên ngành - Ngoại ngữ - Tin học. Sự tham gia tích cực của các đại biểu đã góp phần tạo nên diễn đàn học thuật có chất lượng, nơi trao đổi, thảo luận sâu sắc những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra đối với tiến trình đổi mới hệ thống chính trị gắn với phát triển nền quản trị công hiện đại ở Việt Nam.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính và triển khai chuyển đổi số một cách toàn diện, yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Theo đó, sự chuyển đổi từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang tư duy quản trị công hiện đại được xác định là yếu tố then chốt, bảo đảm cho quá trình phát triển nhanh và bền vững.

Phân tích sâu hơn, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà khẳng định, quản trị công và đổi mới hệ thống chính trị là hai phạm trù có mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại lẫn nhau; trong đó, đổi mới hệ thống chính trị tạo nền tảng cho việc triển khai các phương thức quản trị công hiệu quả, còn quản trị công hiện đại lại là động lực thúc đẩy quá trình hoàn thiện cơ cấu tổ chức và phương thức vận hành của hệ thống chính trị. Việc nghiên cứu chủ đề Hội thảo vì vậy không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận, góp phần củng cố cơ sở khoa học cho công cuộc đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, mà còn mang giá trị thực tiễn sâu sắc, phục vụ trực tiếp nhiệm vụ nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học của Học viện trong giai đoạn hiện nay.

Đồng thời, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà bày tỏ mong muốn các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo tập trung làm rõ các nội dung trọng tâm, như: sự cần thiết của đổi mới hệ thống chính trị gắn với phát triển nền quản trị công; việc phát huy dân chủ, tăng cường sự tham gia của người dân; tác động của Chính phủ số đối với các thành tố của hệ thống chính trị; kinh nghiệm quốc tế về quản trị công và bài học đối với Việt Nam; cũng như đề xuất các giải pháp mang tính đột phá nhằm xây dựng nền quản trị công hiệu lực, hiệu quả.

Trình bày tham luận với chủ đề “Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị công trong tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”, PGS.TS. Nguyễn Thanh Bình cho rằng, trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước, việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị công đang trở thành một trong những nội dung trọng tâm của tiến trình cải cách bộ máy nhà nước.

Từ thực tiễn, PGS.TS. Nguyễn Thanh Bình chỉ ra rằng, chất lượng quản trị công không chỉ phản ánh năng lực quản lý của Nhà nước mà còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm hiệu quả thực thi chính sách, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song hiệu lực, hiệu quả quản trị công ở Việt Nam hiện nay vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định, như sự chồng chéo trong chức năng, nhiệm vụ của một số cơ quan; hiệu quả phối hợp giữa các cấp, các ngành chưa cao; chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp ở một số lĩnh vực chưa đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục đổi mới tư duy quản trị, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực thực thi của bộ máy nhà nước.

Tiếp cận từ góc độ lý luận và định hướng phát triển, TS. Đỗ Thu Hường khẳng định, đổi mới hệ thống chính trị là một nội dung mang tính chiến lược, giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực quản trị quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững. Theo TS. Đỗ Thu Hường, nếu Đại hội XIII của Đảng đặt nền tảng với yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, thì Đại hội XIV tiếp tục phát triển những định hướng này theo chiều sâu, với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn về chất.

Đặc biệt, Đại hội XIV nhấn mạnh việc xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, hiện đại và thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng. Tư duy quản trị quốc gia theo đó được chuyển dịch rõ nét từ “quản lý” sang “quản trị”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, đề cao trách nhiệm giải trình, lấy hiệu quả phục vụ và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo. Đồng thời, yêu cầu tăng cường pháp quyền đi đôi với đạo đức công vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín; phát huy vai trò giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Có thể khẳng định, đổi mới hệ thống chính trị theo tinh thần các kỳ Đại hội của Đảng là một cuộc cải cách toàn diện cả về tổ chức và tư duy, nhằm kiến tạo một bộ máy vận hành thông suốt, liêm chính, đủ năng lực dẫn dắt đất nước trong bối cảnh mới.

Ở góc độ quản trị đô thị, TS. Lê Thị Tươi tập trung phân tích vai trò của Chính phủ điện tử trong quản trị phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam. Theo TS. Lê Thị Tươi, trong bối cảnh chuyển đổi số, Chính phủ điện tử được xem là nền tảng thể chế - công nghệ có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả quản trị và sự phát triển của đô thị thông minh.

Từ cách tiếp cận quản trị công, TS. Lê Thị Tươi nhấn mạnh, đô thị thông minh không chỉ đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ, mà là một mô hình quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, tính minh bạch và sự tham gia của người dân. Trong mô hình đó, Chính phủ điện tử không chỉ đóng vai trò công cụ kỹ thuật mà còn là phương thức đổi mới toàn diện hoạt động quản lý nhà nước, góp phần tích hợp dữ liệu, nâng cao chất lượng ra quyết định và tăng cường tương tác giữa chính quyền với xã hội. Việc phát triển đô thị thông minh ở Việt Nam vì vậy cần gắn chặt với quá trình hoàn thiện Chính phủ điện tử, chuyển đổi tư duy từ quản lý sang quản trị, lấy người dân làm trung tâm và dữ liệu làm nền tảng cho quá trình ra quyết định.

Từ góc nhìn so sánh quốc tế, TS. Đặng Đình Tiến dẫn chứng kinh nghiệm của một số quốc gia như Anh, New Zealand, Singapore, Estonia, cho thấy xu hướng chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang các mô hình quản trị công hiện đại, như quản trị công mới, quản trị tốt và quản trị số. Điểm chung của các mô hình này là hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực công, tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình và lấy người dân làm trung tâm.

Trên cơ sở đó, TS. Đặng Đình Tiến nhấn mạnh, không tồn tại một mô hình quản trị công mang tính khuôn mẫu chung cho mọi quốc gia; xu hướng chủ đạo là sự tích hợp linh hoạt những yếu tố ưu việt của các mô hình khác nhau. Đối với Việt Nam, vấn đề cốt lõi không phải là sao chép kinh nghiệm quốc tế mà là tiếp thu có chọn lọc, phù hợp với điều kiện đặc thù. Từ đó, TS. Đặng Đình Tiến đề xuất một số khuyến nghị chính sách quan trọng, bao gồm: chuyển đổi mạnh mẽ tư duy quản trị theo hướng phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm; hoàn thiện thể chế theo hướng minh bạch, tăng cường trách nhiệm giải trình; phát triển nguồn nhân lực khu vực công; đồng thời, mở rộng sự tham gia của người dân và xã hội trong quá trình quản trị.
Các đại biểu phát biểu trao đổi ý kiến:

Trong khuôn khổ Hội thảo, các ý kiến trao đổi của đại biểu, chuyên gia và nhà khoa học đã tập trung làm rõ nhiều vấn đề cốt lõi cả về nhận thức lý luận và yêu cầu thực tiễn. Theo đó, các ý kiến thống nhất cho rằng, cần nhìn nhận quản trị công và đổi mới hệ thống chính trị trong mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau, trong đó đổi mới quản trị công phải đặt trong tổng thể đổi mới hệ thống chính trị.

Về xu hướng phát triển, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại; từ “ban hành” sang “tổ chức thực thi”; từ tiếp cận lý thuyết sang thực chứng; từ kiểm soát sang kiến tạo phát triển. Quản trị công hiện đại theo đó hướng tới quản lý theo kết quả, huy động đa dạng nguồn lực và phát huy vai trò của người dân, doanh nghiệp.

Đối với đổi mới hệ thống chính trị, yêu cầu đặt ra là tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động; đổi mới phương thức lãnh đạo và vận hành theo hướng linh hoạt, dựa trên dữ liệu; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình. Đồng thời, cần tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, đặc biệt ở cấp cơ sở, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phát triển nhanh, bền vững.

Kết luận Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà trân trọng cảm ơn các ý kiến tham luận tâm huyết, có giá trị khoa học và thực tiễn của các đại biểu, chuyên gia và nhà khoa học. PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà khẳng định, Hội thảo đã góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản trị công gắn với đổi mới hệ thống chính trị, đồng thời cung cấp nhiều luận cứ khoa học quan trọng và gợi mở các giải pháp thiết thực cho quá trình hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng bộ máy và nguồn nhân lực.

Kết quả Hội thảo được đánh giá là nguồn tư liệu có giá trị, phục vụ hiệu quả công tác nghiên cứu, giảng dạy và tham mưu chính sách của Học viện, qua đó góp phần thúc đẩy tiến trình đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam trong thời gian tới.

Huy Tấn